Essay Hakkında

Ekşi sözlük entrylerime bir göz atayım, ayıklayayım derken eski yazılarımı okumaya dalmışım. En beğenilenlerden biri olan "essay yazmak" başlığındaki yazımı okurken duygu dolu anlar yaşadım. Özellikle de essay yazarken geçirdiğim uykusuz geceleri ve çektiğim ıstırabı düşününce:)
Neyse, sonuç itibariyle en sonunda essay yazmayı öğrendim ve son senemde de olsa ingilizce dersleriyle yıldızım barışmış oldu. Şimdi bu pek sevdiğim entrymi buraya da taşımak istiyorum, belki birileri rasgelir de ufacık da olsa faydam dokunur, ben çektim siz çekmeyin:)



essay yazmak

yazma özgürlüğünü sıkı kalıplarla tatsız tuzsuz hale getiren yöntemleri mevcuttur. anladığım kadarıyla bir çok teknik üniversitenin mühendislik bölümünde verilen zorunlu ingilizce kodlu derslerde "höt dedik! bu işin de raconu var essay diyip küçümsemeyin bizim işimiz bu ülen, şöyle olacak böyle olacak..." modunda çoğu kişiye ter döktürür hocalar. kabus olur gider. sizin beyninizi yıkayamadılarsa henüz, buyrun burdan yakın:

outline denen essay planı çıkarılmakla işe başlanır.

önce kanıtlayacağınız ya da açıklayacağınız şeyi küçük konu parçalarına ayırırsınız.
bu parçalar "neden" sorusuna verilecek cevaplar olur genelde ancak essay in içeriğine göre sistem değişebilir.
bu noktada dikkat edilecek şey her bir parçanın başlı başına anlamlı ve konuyla alakalı bir tek cümle olması.
örneğin "ali süper bir insandır" demeye çalışıyoruz:

outline/plan:
topic sentence *: ali süper bir insandır
neden?
*ali dürüsttür
*ali cömerttir
*ali sohbeti boldur
*ali vefakardır
sonuçta?
ali süper bir insandır

şimdi bu planın aralarını word da doldururuz. dolayısıyla toplam paragraf sayısı sıralanan nedenler + 2 şeklinde sabittir.
ilk paragraf:

ali süper bir insandır, burda onu anlatıyoruz. bir insan için buna karar vermek gerçekten güçtür ancak nedenlerini sıralayacağız siz de göreceksiniz ki hakikaten de öyledir.

ikinci paragraf:
ali dürüst olduğu için süper bir insandır. bir gün .........hedo hodo. bunu yapan insan dürüst değil de nedir?

üçüncü paragraf:
ali cömert olduğu için süper bir insandır. nitekim ünlü şair x'de ali hakkında ...... demiştir. bu zatın dediği gibi alinin yaptıkları....hede hodo. ali cömerttir anlayacağınız. (x'in sakalı var sözünü dinlemek lazım)

dördüncü paragraf:
ali sohbeti bol olduğu için de süper bir insandır. y makalesinde geçmekte olan bir araştırmaya göre ali ..... hede hodo. (y kaynağına inanmayacaksınız da bana mı inanacaksınız)

beşinci paragraf:
ali ayrıca vefakar olduğu için süper bir insandır. gerçi eski sevgili si aksini savunmakta ise de.... (karşı fikirlere yer verip ortamı kızıştırmak gerek)

son paragraf:
dürüst, cömert, hoş sohbet vs vs daha ne olsun, bütün bunlara sahip olan insana ne denebilir *(sen neymissin be abi) sonuç olarak hiç kuşku yok ki ali süper bi insandır.

essayi burda bitirdik. görüldüğü gibi alinin süper olduğunu okuyanın gözüne soktuk. unutulmaması gereken noktalardan biri referanslar kısmında y kaynağının, z sitesinin vs adını, tarihini ve format ne gerektiriyorsa onları yazmak.

bu kalıba uygun bir essay yazarken mümkün olduğunca çok cümleyle ifade etmek uzunluğu arttırsa da arada gereksiz cümleler kalmasına sebep olabiliyor. ingilizce hocaları essayleri okurken birer compiler gibi işlemeyi de başarabildikleri için direk bu cümleleri seçip üstünü çizebiliyorlar. genişleteyim diye cümleleri bölmek yerine gereksiz cümleyle gerekli cümleyi güzelce kaynaştırıp tek cümle gibi sunmak karakter problemi olanlar için daha uygun bir çözüm olabilir.

yazıp bitirdikten sonra her şey bitmiş değildir tabi. gidip bi elinizi yüzünüzü yıkayın, kafayı dağıtın, sonra bir de kontrol edin essay'i:
*giriş paragrafı için: sadece bunu okuyan paragrafın gerisinde neyi anlatacağını, hatta mümkünse nasıl anlatacağını anlayabiliyor mu (anlaması gerekiyor) bunu yaparken ümkün olduğunca kısa olmayı başarabilmiş mi?
*okurken her paragrafta "bu paragrafın anafikri şu cümledir" şeklinde altını çizebildiğiniz bir cümle var mı? (olması gerekiyor)
*essayin her bir cümlesi için: bu cümle benim için ne kadar gerekli? ana fikri kanıtlamakta ne işime yarıyor? kaldırsam bişe kaybeder miyim? şeklinde sorgulayarak cümleleri eleyin
*devrik cümlelerden, imla hatalarından ve ciddiyetsiz ifadelerden kurtulun.

afiyet olsun...